Proces upadłościowy w polskim prawie

Postępowanie upadłościowe w Polsce regulowane jest przez Prawo upadłościowe i ma na celu maksymalne zaspokojenie wierzycieli niewypłacalnego dłużnika, a jeśli to możliwe – również zachowanie przedsiębiorstwa.

Etap 1: Postępowanie w sprawie ogłoszenia upadłości

Rozpoczyna się od złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości do właściwego sądu gospodarczego. Taki wniosek może złożyć dłużnik lub każdy z jego wierzycieli.

Zgodnie z definicją, dłużnik jest niewypłacalny jeśli:

• Nie reguluje wymagalnych zobowiązań powyżej 3 miesięcy
• W przypadku spółek – gdy zobowiązania przekraczają majątek przez okres ponad 24 miesięcy

Sąd po wpłynięciu wniosku bada podstawy ogłoszenia upadłości. Jeśli przesłanki są spełnione, sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości, które jest skuteczne z dniem ogłoszenia.

Wyznaczenie organów postępowania

Jednocześnie sąd wyznacza:

• Sędziego-komisarza - nadzoruje postępowanie
• Syndyka masy upadłości - licencjonowany doradca restrukturyzacyjny, który przejmuje zarząd nad majątkiem dłużnika

Etap 2: Właściwe postępowanie upadłościowe

Zgłoszenie wierzytelności

Wierzyciele mają określony termin (co do zasady 30 dni od obwieszczenia) na zgłoszenie swoich roszczeń syndykowi. Spóźnione zgłoszenia są dopuszczalne, ale wiążą się z dodatkowymi opłatami.

Lista wierzytelności

Syndyk weryfikuje zgłoszone roszczenia i sporządza listę wierzytelności, którą zatwierdza sędzia-komisarz. Wierzycielom przysługuje sprzeciw.

Likwidacja majątku

Syndyk sporządza spis inwentarza i plan likwidacyjny. Majątek upadłego (masa upadłości) podlega spieniężeniu – sprzedaży w trybie przetargów lub z wolnej ręki.

Z chwilą ogłoszenia upadłości wszczęte postępowania egzekucyjne ulegają zawieszeniu, a nowe nie mogą być rozpoczynane.

Podział funduszów

Po zlikwidowaniu majątku syndyk sporządza plan podziału uzyskanych środków zgodnie z ustawowymi 4 kategoriami wierzytelności:

1. Koszty postępowania i należności pracownicze
2. Zobowiązania zabezpieczone rzeczowo
3. Podatki
4. Inne długi

Czas trwania postępowania

Według danych Banku Światowego przeciętna sprawa insolwencyjna w Polsce trwa ok. 3,0 roku, co jest dłużej niż średnia w krajach OECD (ok. 1,7 roku).

Zakończenie postępowania

Gdy majątek zostanie rozdysponowany, sąd wydaje postanowienie o zakończeniu postępowania. Upadła firma ulega wykreśleniu z KRS.