Wpływ upadłości na gospodarkę i rynek pracy
Skutki dla pracowników, wierzycieli i konsumentów. Efekt domina i systemowe zagrożenia dla gospodarki.
Upadłość przedsiębiorstwa wywołuje szerokie skutki ekonomiczne i społeczne, nie ograniczające się bynajmniej do samej firmy.
Rynek pracy i pracownicy
Bankructwo firmy z reguły oznacza likwidację miejsc pracy. Pracownicy tracą zatrudnienie, co – jeśli upadłość dotyczy większego zakładu – podbija lokalnie stopę bezrobocia i obniża dochody gospodarstw domowych.
W przypadku upadłości dużych zakładów przemysłowych w małych miastach efektem jest gwałtowny wzrost lokalnego bezrobocia i trudności z absorpcją tych pracowników przez rynek.
Prawo chroni pracowników upadłych firm poprzez FGŚP (Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych), który wypłaca zaległe pensje.
Wierzyciele i efekt domina
Upadłość jednego przedsiębiorstwa często pociąga za sobą efekt domina wśród jego dostawców i kooperantów. Jeśli firma ogłasza bankructwo, jej wierzyciele nie otrzymują zapłaty albo dostają tylko ułamek należności po długim czasie.
Niezaspokojone należności dostawców pogarszają ich płynność – mogą oni sami popaść w tarapaty finansowe. W ten sposób bankructwo dużego podmiotu może wywołać kaskadę niewypłacalności kolejnych firm w łańcuchu dostaw.
Konsumenci i klienci
Upadłość przedsiębiorstwa może dotykać także konsumentów:
- Biura podróży - problem dla klientów oczekujących wyjazdów
- Deweloperzy - niepewny los wpłaconych zaliczek na mieszkania
- Sieci handlowe - utrata możliwości zrealizowania bonów podarunkowych czy rękojmi
Wpływ na sektor publiczny
Gdy znika duży pracodawca:
- Budżet państwa i gminy tracą wpływy z podatków (CIT, VAT, PIT)
- Gminy tracą podatki lokalne
- Samorząd musi ponosić koszty wsparcia osób bezrobotnych
- Tereny poprzemysłowe wymagają rewitalizacji
Gospodarka narodowa
Fala upadłości jest zarówno skutkiem, jak i przyczyną spowolnienia gospodarczego. W okresach kryzysu liczba bankructw rośnie, co pogłębia recesję – likwidacja firm to mniejsza produkcja i inwestycje, wzrost bezrobocia i spadek PKB.
Zatory płatnicze
84% polskich firm sygnalizuje problemy z płynnością finansową. Zaległe płatności przedsiębiorstw na koniec 2025 r. osiągnęły 45,2 mld zł.